مردم سمنان، همچون مردمان سایر نقاط ایران، دارای آداب و رسوم مخصوص به خود می باشند که همه ی اینها، ریشه در تاریخ فرهنگی، شرایط جغرافیای و اقلیمی و سبک زندگی مردمان این دیار دارد.این آداب در مراسم و آئین های مختلف مانند عید نوروز، مراسم سوگواری، ماه رمضان و مانند اینها خود را نشان می دهند. همچنین مردم سمنان دارای لباس محلی و سوغات مخصوص به خود نیز می باشند.

ماه رمضان

thumbnail

ramezan
مردم سمنان با غبار روبی مساجد و منازل به استقبال ماه رمضان می روند و یک یا چند روز مانده به رمضان، به پیشواز این ماه می روند و روزه می گیرند. در گذشته، در شب های ماه رمضان و به هنگام سحر، فردی خوش صدا بر روی پشت بام خانه خود یا مسجد، اقدام به خواندن دعا و مناجات میکرد و نیز این افراد در حین گذر از کوچه های هر محله با خواندن ادعیه سحرگاهی،اهالی را بیدار می کردند و این کار را در اصطلاح محلی ” شب خوانی”(شو خوانی) می نامیدند.
در آخرین روز ماه مبارک رمضان، اهالی سمنان، خود را برای فرا رسیدن عید فطرآماده می کنند و برای این منظور غسل کرده، لباس تمیز و نو پوشیده، به دید و بازدید بزرگان فامیل می روند.

عید نوروز

بزرگ ترین و قدیمی ترین جشن باستانی که توسط تمام قوم های ایرانی با هر طبقه اجتماعی برگزار می شود مراسم جشن عید نوروز است، این مراسم در سمنان نیز با آداب خاص خود انجام می شود.
یکی ازآداب استقبال از نوروز در استان سمنان نوروز خوانی است. این آئین که در گذشته رواج بیشتری داشته ،بیشتر از نیمه ی دوم اسفند ماه آغاز می شود و نوروز خوانان بصورت فردی و یا در گروه های دو و سه نفره بعد از غروب آفتاب در محله های شهر راه می افتند و با خواندن ابیاتی فرار رسیدن سال جدید را تبریک می گویند و صاحب خانه وقتی مژده بهار را می شنود، انواع شیرینی ها و خوراکی ها و یا وجه نقد را به نوروز خوانان هدیه داده و آنان نیز در مقابل برای سلامتی اهل خانه و برآورده شدن حاجات آنان، دعا می کنند.
دوشب مانده به عید نوروز را مردم سمنان روز عرفه (علفه) مرده ها می نامند و در این شب برای شادی روح در گذشتگان خود نان کواچ می پزند و بین فقرا تقسیم می کنند، یک شب مانده به سال نو را نیز عرفه (علفه) زنده ها می نامند و این شب دارای آداب خاصی است، در این شب ، اکثر مردم برای شام سبزی پلو درست می کنند و به حمام می روند تا آب عرفه را از سرشان دور کنند.
eid
کاشت سبزه، پخت سمنو، خانه تکانی و چهارشنبه سوری از مراسم هایی است که قبل عید، برای فرارسیدن بهار انجام می دهند. در هنگام تحویل سال نیز سفره هفت سین را در خانه گسترده و تا پایان عید نوروز برای پذیرایی از مهمانان مهیاست. در شب عید چراغی را در منزل روشن می کنند که باید تا صبح روشن باشد، شام کشمش پلو می باشد و خوردن آن در این شب به نیت شیرین کام شدن اعضای خانواده تا پایان سال است.
یکی از آئین های نوروزی مردم سمنان،عیدانه (عیدونه) است که به ارسال هدایا و عیدانه برای دختران نامزددار ویا عقدی توسط خانواده داماد می گویند. در تمام عید، مردم به دید و بازدید می پردازند و در آخرین روز،اعضای خانواده و فامیل در دامن کوه، صحرا و باغات در کنار یکدیگر به پخت انواع آش و غذاهای محلی، انجام بازی های محلی، خواندن ابیات و ترانه های محلی و نیز انداختن سبزه های نوروزی در آب روان می پردازند.

آئین سوگواری

thumbnail

soogvari
مردم سمنان ،در زمان های گذشته،جهت آگاهی اهالی از فوت شخص ، جلوی خانه متوفی و حتی در امتداد گذر آتش روشن می نمودند. در گذشته اموات را در حیات منزلشان غسل و در تابوت قرار داده به گورستان انتقال می دادند. مراسم ختم در روزهای سوم، هفتم، چهلم و سالگرد برگزار می گردید. فوت در روز پنج شنبه و شهادت امامان را خوب میدانستند و فوت در روزهای دوشنبه و چهارشنبه را بد میدانستند. بعد از چهل روز آشنایان و نزدیکان ، صاحب عزا را از عزا در می آوردند.

لباس محلی

پوشاک سنتی مردمان هر دیار متاثر از عواملی چون شرایط اقلیمی و جغرافیایی، معیشت، آداب و باورهای دینی و اجتماعی است. در سمنان نیز پوشاک زنان و مردان و کودکان تحت همین عوامل در طول تاریخ شکل گرفته و به مرور زمان در طی سالیان دراز تغییر یافته است.
ساکنین نقاط کوهستانی در سمنان، پشمینه برتن می کردند و زنان به بافت پارچه های پشمی(چقا)، پاپیچ و… با ابزاری ساده مبادرت می ورزیدند و شال گردن، شال کمر، دستکش و جوراب و دیگر تن پوشهای مورد نیاز را از پشم ریسیده شده می بافتند.

لباس محلی مردان شامل: سرپوش مردانه، تن پوش تابستانی مردانه، تن پوش زمستانی مردانه و پاپوش مردانه بوده و لباس محلی که شامل نوعی سرپوش موسوم به چارقد ، دارای طرح و جنس و رنگ و اندازه مخصوص به خود بوده است. بیشتر زنان محلی سمنانی از تن پوشی به نام پیراهن که اصطلاحاً به آن ” شوی” می گویند استفاده می کردند.”شلیته” نیز از دیگر لباس های مورد استفاده زنان سمنانی بوده است.

سوغات سمنان

soghat
به علت تنوع آب و هوایی و اقلیمی، سوغات سمنان دارای تنوع زیادی است. انواع محصولات کشاورزی مرغوب در این شهر به چشم می خورد. محصولاتی مانند: انار، انجیر، بادنجان، انگور که سوغاتی های فصلی سمنان را شکل می دهند.
همچنین در سمنان نان های سنتی متنوعی پخت می شود،بخسمات از کیک های معروف سمنان است که از دویست سال پیش تا کنون پخت می شود.این نان که توسط بخسماتی یا نوچه تهیه می شود،زمانی تا شوروی، چین، هندوستان، پاکستان و افغانستان نفوذ پیدا کرد. استاد فریدون اعوانی از زبان شناسان معروف سمنان، اخیراً در مقاله ای، نام بیسکوئیت را بر گرفته از بخسمات سمنانی دانسته اند. کماچ، شیرمال، نان های خانگی، نان پیاز از دیگر سوغاتی های معروف سمنان می باشد.

مطالب بالا برگرفته از این منابع می باشد.

ایده ، نظر ، پیشنهاد